Orta Yaş Alışkanlıkları, Demans Riskini 13 Yıl Geciktirebilir
Yeni bir araştırma, 45-65 yaş arasındaki alışkanlıkların demans riskini 13 yıl kadar geciktirebileceğini ortaya koydu.
Dünyada demans hastalığına dair yapılan araştırmalar, bu rahatsızlıktan korunmak için etkili olan faktörlerin tam olarak belirlenemediğini gösteriyor. Ancak işitme kaybı ve hava kirliliği gibi pek çok risk faktörü mevcut. Genetik unsurlar gibi bazı riskler değiştirilemezken, hava kirliliği gibi çevresel faktörler toplumsal sorunların bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor. Demansın önlenmesi açısından, yaşam tarzına bağlı değiştirilebilir risk faktörlerinin önemi daha fazla dikkat çekiyor.
ABD ve Çinli araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen ve Neurology Open Access dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, orta yaş grubundaki üç önemli risk faktörünün ilerleyen yaşlarda demansın başlangıcını geciktirebileceğini ortaya koydu. Araştırma, ortalama 26 yıl süresince 12.409 katılımcının sağlık verilerini inceledi ve normal kan basıncına sahip olmanın, diyabet hastası olmamanın ve sigara içmemenin zihinsel sağlık açısından ek olarak 13 yıl kazandırdığını bildirdi.
Bu risk faktörlerinin özellikle 45 ila 65 yaş arası dönemde kritik bir öneme sahip olduğu vurgulandı. Tansiyon, şeker hastalığı ve sigaranın damar sağlığı üzerindeki doğrudan etkilerinin, orta yaşlarda korunmasının gerekliliği üzerinde duruldu.
Araştırmada Damar Sağlığı ile Zihinsel Süreçler Arasındaki Bağ İncelendi
Çalışma, orta yaşta damar sağlığını korumanın demanssız yaşam süresini 12,6 yıla kadar uzatabileceğini ortaya koydu. Damar sağlığı ile ilgili risklerin zamanla değerlendirilmesi, hem kalp-damar hem de zihinsel sağlık açısından koruyucu stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Araştırmada cinsiyet, ırk, yaş, fiziksel aktivite düzeyleri ve Alzheimer riskini artıran APOE4 geninin varlığı gibi faktörler de göz önünde bulunduruldu.
Belirlenen üç risk faktörünü taşıyan bireylerin, demans hastalığına daha erken yakalandıkları ve yaşam sürelerinin de kısaldığı tespit edildi. Epidemiyolog Josef Coresh, beyin sağlığını on yıldan fazla koruma stratejisi olarak orta yaşlarda bu risk faktörlerinden kaçınılması gerektiğini vurguladı. Coresh, 55 yaşından sonra Amerikalıların yüzde 42’sinin demans riski taşıdığına dikkat çekerek, hastalığın geciktirilmesine yönelik yeni yöntemlerin bulunmasının önemini ifade etti.
Araştırma bulgularında, üç risk faktörünü taşıyan kadınların çalışma başlangıcından itibaren ortalama 18,1 yıl demanssız yaşadığı, erkeklerde ise bu sürenin 16,6 yıl olduğu belirtildi. Beyaz katılımcılar için bu süre ortalama 19,6 yıl olurken, Siyah katılımcılarda 16 yıl olarak kaydedildi. Bu durum, sağlık eşitsizliklerini gözler önüne seriyor.
Gelecek araştırmaların, sigarayı bırakmak veya kan basıncını düşürmek gibi değişikliklerin demans riski üzerindeki etkilerini incelemesi bekleniyor. Dünya genelinde her yıl 10 milyon kişinin demanstan etkilendiği ve bu sayının ilerleyen yıllarda artış göstermesinin öngörüldüğü ifade edildi.
