Yeni anayasa için 29. dönem daha gerçekçi bir hedef
Mehmet Uçum, yeni anayasa çalışmalarında 28. dönemin ihtimal dışı olmadığını, ancak hazırlık süreci açısından 29. dönemin daha gerçekçi olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Türkiye’nin Cumhuriyet’in ikinci yüzyılındaki hedefleri kapsamında yeni anayasa çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Anadolu Ajansı için kaleme aldığı analizde Uçum, yeni anayasanın ülkenin önemli gündem başlıklarından biri olduğunu ifade etti.
Uçum, yeni anayasanın TBMM’nin 28. döneminde hazırlanması ihtimalinin tamamen göz ardı edilemeyeceğini belirtti. Ancak sürecin fikri hazırlık, uzlaşma ve zaman yönetimi bakımından değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Uçum, 29. dönemin daha gerçekçi bir hedef olarak öne çıktığını söyledi.
İlkeler ve mevcut anayasa tartışması
Yeni anayasa kararının siyasi irade ile Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verileceğini belirten Uçum, çalışmanın yalnızca metin hazırlama süreci olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Uçum’a göre bazı başlıkların öncelikle düşünsel açıdan olgunlaştırılması gerekiyor.
1982 Anayasası’nın yürürlüğe girmesinden bu yana çok sayıda değişiklik yapıldığını hatırlatan Uçum, buna rağmen kapsamlı bir yenilenme ihtiyacının sürdüğünü savundu. Yürürlükteki 154 madde içinde bazı hükümlerin hiç değiştirilmediğini, bazı maddelerde ise sınırlı düzenlemeler yapıldığını belirten Uçum, mevcut metni “yamalı bohça” olarak nitelendirdi.
Uçum, Türkiye’nin sivil, demokratik ve kapsayıcı bir yeni anayasa hazırlaması gerektiğini dile getirdi. Anayasanın ilk dört maddesinde yer alan temel esasların korunacağını belirten Uçum; Türk milleti, Türk vatandaşlığı, resmi dilin Türkçe olması, cumhuriyet, üniter devlet yapısı, laiklik ve demokratik hukuk devleti ilkelerini bu kapsamda sıraladı.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin sürdürülmesi gerektiğini savunan Uçum, cumhurbaşkanı seçimlerinde uygulanan yüzde 50+1 kuralının da mevcut haliyle korunmasından yana görüş bildirdi.
Seçim mevzuatı ve Meclis İçtüzüğü de gündemde
Yeni anayasa tartışmalarının anayasa metniyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Uçum, TBMM İçtüzüğü ile Siyasi Partiler Kanunu ve seçim kanunlarında da yenilenme ihtiyacı bulunduğunu söyledi. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu’nun bu alanlarda düşünsel destek sunmayı sürdüreceğini aktaran Uçum, toplumun farklı kesimlerinin sürece katkı vermesinin önemine dikkat çekti.
Küresel sistemde kuralların ve kurumların etkinliğinin yeniden tartışıldığı bir dönemden geçildiğini ifade eden Uçum, güçlü bir hukuk sisteminin Türkiye’ye yeni fırsatlar sunabileceğini savundu. Uçum, yeni anayasanın hukuk içinde gelişmeyi destekleyecek daha güçlü ve doğru bir kural düzeni oluşturabileceğini belirtti.
Uçum ayrıca, yeni anayasanın TBMM tarafından kabul edilmesinin ardından gerekli şartların oluşması halinde halk oylaması sürecinin de gündeme gelebileceğini kaydetti.
