Fareler Üzerinde Yapılan Deneylerin Önemi ve Son Gelişmeler
Fareler üzerinde yapılan deneylerin bilimsel araştırmalardaki önemi ve Aziz Sancar’ın son çalışması hakkında detaylar.
Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar ve ekibi, son araştırmalarıyla büyük bir heyecan yarattı. Glioblastoma, en ölümcül beyin kanseri türlerinden biri olarak bilinirken, Sancar’ın ekibi bu hastalık üzerinde yaptığı çalışmalarda, “EdU” adlı molekül ile kemoterapi ilacı “Temozolomid”in (TMZ) birlikte kullanımının farelerdeki tümörleri tamamen yok ettiğini gözlemledi.
Prof. Dr. Sancar, bu önemli araştırmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Deneylerin fareler üzerinde gerçekleştirildiğini vurgulayan Sancar, çalışmaların devam ettiğini belirtti. Laboratuvar ortamında sıkça kullanılan EdU molekülünün, kanserli hücrelerin DNA onarım mekanizmalarını bozarak etkili olduğunu ifade etti. Sancar, bu çalışmanın başlangıçta tesadüfi bir keşifle ortaya çıktığını da ekledi.
Medya tarafından geniş yankı bulan bu araştırma sonrasında, Sancar sosyal medya üzerinden yeni bir açıklama yaptı. Destek mesajlarına teşekkür eden Sancar, çalışmanın mevcut aşamasını aktardı. “Türk kamuoyuna duyuru. Çalışmalarımıza gösterdiğiniz ilgi ve övgü dolu mesajlarınız için teşekkür ederim. Elde ettiğimiz bilimsel gelişmeler, temel bilim açısından elbette memnuniyet ve umut vericidir. Ancak bu bulguların insanlar için güvenli ve etkili bir tedaviye dönüşebilmesi için kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç var ve bunun için en az iki yıl daha zamana ihtiyacımız var,” dedi.
Farelerin bilimsel araştırmalarda tercih edilmesinin birçok nedeni bulunuyor. Öncelikle, fareler laboratuvar deneyleri için özel olarak üretilir ve bu süreç oldukça hızlıdır. Bu sayede, çok sayıda fare kısa sürede elde edilebilir. Ayrıca, farelerin genetik yapıları insanlarla büyük benzerlik gösterir. İnsan DNA’sına %75 ile %90 oranında benzerlik taşıyan fareler, birçok hastalığın tedavi yöntemlerinin araştırılmasında önemli bir rol oynar. Fareler üzerinde yapılan deneylerin sonuçları, insanların tedavi süreçlerine de ışık tutar.
Farelerin deneylerde kullanılmasının bir diğer nedeni de genetik olarak kolayca değiştirilebilmeleridir. Bilim insanları, farelerde belirli genleri inaktif hale getirerek, bu genlerin hastalıklara olan etkilerini inceleyebilir. Bu tür fareler, “knockout mice” yani nakavt fareler olarak adlandırılır. Ayrıca, transgenik fareler de, insanları etkileyen spesifik hastalıkların modellenmesi için kullanılan önemli bir yöntemdir. Bu farelere eklenen yabancı DNA parçaları sayesinde, genetik fonksiyonların çalışması ve hastalıkların araştırılması daha verimli hale gelir.
