Zürih Kantonu’nda Başörtüsü Yasağı İçin İlk Adım Atıldı
Zürih Kantonu’nda başörtüsü yasağına yönelik öneri kabul edildi, ancak uygulama için hukuki süreç devam ediyor.
İsviçre’nin Zürih Kantonu’nda başörtüsü tartışmaları yeni bir aşamaya girdi. Zürih Kantonu Meclisi, 31 Ağustos 2026 tarihinde yapılan oylamada, kamuya ait okullarda ve anaokullarında başörtüsü kullanımının yasaklanmasına yönelik öneriyi 87’ye karşı 82 oyla kabul etti. Bu düzenlemenin öğretmenleri ve öğrencileri kapsaması öngörülüyor. Ancak, meclisin aldığı karar, yasağın hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor. Zürih Kantonu Hükümeti’ne, yasağın uygulanabilmesi için iki yıl içinde anayasaya uygun bir yasal çerçeve hazırlama görevi verildi.
İsviçre’de eğitim sistemi ve okullarda dini sembollerin kullanımı büyük ölçüde kantonların yetkisine bırakılmış durumda. Bununla birlikte, başörtüsü yasağının din özgürlüğü ve anayasal haklarla uyumu uzun süredir tartışma konusu. 2015 yılında İsviçre Federal Mahkemesi, kamu okullarında öğrenciler için genel bir başörtüsü yasağının din özgürlüğüne yönelik kabul edilemez bir müdahale olduğuna hükmetmişti. Öğretmenler açısından ise hukuki durum farklı değerlendiriliyor; Federal Mahkeme’nin 1997 tarihli kararına göre, devletin dini tarafsızlığının korunması amacıyla ve orantılı olması şartıyla öğretmenlere yönelik başörtüsü yasağı mümkün kabul ediliyor.
İsviçre Federal Konseyi, 2025 yılında kamu okullarında çocukların başörtüsü takmasını genel olarak yasaklama önerisine karşı çıkmıştı. Zürih’teki oylamada başörtüsü yasağı, özellikle sağ ve merkez sağ partilerin desteğini aldı. Yasağın savunucuları arasında SVP ve FDP öne çıkıyor. Destekçiler, düzenlemenin kadın-erkek eşitliğini güçlendireceğini ve kamu okullarının dini açıdan tarafsızlığını koruyacağını savunuyor. Bu görüşe göre başörtüsü, kadınların ikincil konuma itilmesini savunan dini yorumların bir sembolü olarak değerlendiriliyor ve okulun bireyin özgürce gelişebileceği bir alan olma anlayışıyla bağdaşmıyor.
Öte yandan, SP, Yeşiller ve Mitte partileri yasağa karşı çıkıyor. Muhalif partiler, din özgürlüğü ve bireysel tercih hakkının korunması gerektiğini vurguluyor. Yasağa karşı çıkanlar, özellikle Müslüman kız çocuklarının okul ortamında dışlanabileceği ve toplumsal yaşama katılımlarının zorlaşabileceği uyarısında bulunuyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde, anayasal haklar açısından yeni hukuki mücadelelerin ve mahkeme süreçlerinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Zürih Kantonu Meclisi’nin kararı, başörtüsü yasağı konusunda siyasi bir irade ortaya koysa da uygulamanın önünde önemli bir hukuki süreç bulunuyor. Kantonal hükümetin hazırlayacağı yasal düzenlemenin hem İsviçre Anayasası’na hem de mevcut Federal Mahkeme içtihadına uygun olması gerekecek. Bu nedenle Zürih’teki karar, yalnızca kanton düzeyinde değil, din özgürlüğü, devletin tarafsızlığı ve eğitim hakkı arasındaki denge açısından İsviçre genelinde de yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.
