Türkiye’den Yüzde 100 Yerli Akıllı Telefon Projesi
Türk Telekom ve ASELSAN, yüzde 100 yerli akıllı telefon için tarihi bir ortaklık kurdu. 2027’de piyasaya sürülmesi planlanıyor.
Türkiye, dijital dönüşüm sürecinde önemli bir adım atarak, Türk Telekom ve ASELSAN iş birliğiyle yüzde 100 yerli çipli akıllı telefon ve milli haberleşme altyapısı geliştirme projesini başlattı. Bu stratejik ortaklık, 1997 yılında ortaya çıkan “ASELSAN 1919” ruhunu yeniden canlandırarak, küresel siber güvenlik vizyonu ile 2027 yılında ticari olarak piyasaya sürülmesi hedeflenen dev bir projeye dönüşüyor.
Küresel jeopolitik tehditlerin arttığı bir ortamda, Türkiye, dijital güvenliğini sağlamak amacıyla yerli haberleşme cihazları ve akıllı telefon projeleri için yol haritasını belirledi. Türk Telekom ve ASELSAN, Ankara Ticaret Odası ve Türk Dünyası İş Konseyi’nin katkılarıyla, dışa bağımlılığı sona erdirecek bir iş birliği gerçekleştirdi. Bu sayede Türkiye, sadece teknoloji tüketen bir ülke olmaktan çıkarak, kendi kriptografik donanımını üreten bir aktör olma yolunda önemli bir adım atmış oldu.
1997 yılında, dönemin teknoloji devlerine meydan okuyan yerli cep telefonu “ASELSAN 1919”, şimdi daha stratejik bir misyonla geri dönüyor. Savunma sanayindeki AR-GE tecrübesi ve Türk Telekom’un telekomünikasyon gücü, bu projede sivil ve bürokratik haberleşme standartlarını değiştirmek için bir araya geliyor. Böylece geçmişte yarım kalan bir hikaye, geleceğin siber güvenlik vizyonuna dönüşüyor.
Geliştirilecek akıllı telefon, piyasadaki rakiplerinden farklı olarak, maksimum güvenlik odaklı bir mimariye sahip olacak. Proje kapsamında üç ana güvenlik katmanı öne çıkıyor. İlk olarak, cihazın kalbinde yer alacak yerli çip ve kripto modülleri, tamamen yerli imkanlarla tasarlanacak ve donanımsal düzeyde arka kapıları engelleyecek bir üretim modeli benimsenerek üretilecektir. İkinci olarak, telefon, uçtan uca şifreli haberleşme protokollerine sahip olacak ve casus yazılımların sisteme sızmasını engelleyen donanımsal yalıtım hatları içerecektir. Üçüncü olarak, Android tabanlı ancak Google servislerinden arındırılmış, Türk mühendisler tarafından yeniden yazılmış milli bir işletim sistemi geliştirilecektir.
Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, iş birliğinin imza töreninde, yerli ve milli projeler geliştirmeyi bir sorumluluk olarak gördüklerini ifade ederek, “Ülkemizin küresel teknoloji alanındaki rekabet gücünü artıracak yerli ve milli haberleşme cihazı üretimi bizim kırmızı çizgimizdir. Bu güçlü birliktelikle dijitalleşme ve yerlileşme vizyonu doğrultusunda ilk somut adımları attık,” dedi. Türk Telekom, iştiraklerinin patent gücüyle cihazın 5G ve sonraki nesil şebekelere entegrasyonunu sağlarken, veri trafiğini Türkiye’deki yüksek güvenlikli yerli veri merkezleri üzerinden yönlendirerek veri sızıntılarını minimize etmeyi hedefliyor.
ASELSAN CEO’su Ahmet Akyol ise, savunma sanayindeki teknolojik birikimin sivil alana aktarılmasının önemine dikkat çekerek, “Haberleşme altyapısı ve cihazlarının güvenlik açısından kritik bir yetenek olduğunu gösterdi. Yarım asırlık birikimimizle bu millileştirme projesinin arkasındayız,” dedi. 2027 yılında piyasaya sürülmesi planlanan yerli akıllı telefonun, ilk olarak yüksek güvenlik ihtiyacı duyan B2B ve B2G segmentlerine odaklanması bekleniyor. Öncelikli kullanıcı grupları arasında devlet protokolü, kritik altyapı yönetimi ve hassas veri sahibi şirketler yer alıyor.
Projenin önündeki operasyonel zorluklar arasında çip üretimi, ekosistem ve maliyet yapısı gibi konular bulunuyor. Türkiye’nin gelişmiş nanometre ölçeğinde seri dökümhanesinin olmaması, çip üretiminde zorluklar yaratıyor. Bunun için tasarımın tamamen yerli yapılması ve üretimin güvenli hatlar üzerinden uluslararası ortaklarla denetlenerek gerçekleştirilmesi planlanıyor. Ayrıca, uygulama eksikliği durumunda cihaza özel bir “Yerli Kurumsal Uygulama Mağazası” kurulması hedefleniyor.
Projenin yerli üretim ayağını üstlenecek olan AGM Teknoloji’nin, İstanbul Tuzla’daki fabrikasında her 14 saniyede bir akıllı telefon üretme kapasitesine sahip olduğu ve 2024’ten bu yana 1 milyonu aşkın cihaz ürettiği bilgisi sızdı. Türk Telekom ve ASELSAN’ın bu ortaklığı, Türkiye’nin Siber Egemenlik stratejisinin en somut adımlarından biri olarak öne çıkıyor. Küresel teknoloji savaşlarının yaşandığı bu dönemde, Türkiye, siber güvenliğini kendi zırhıyla sağlamak için önemli bir adım atıyor.
