Orta Doğu’daki Savaşın Enerji Pazarına Etkisi: Günlük 2 Milyar Dolar Kayıp
Orta Doğu’daki savaşın enerji pazarına etkisi, günlük 2 milyar dolarlık kayıpla kendini gösteriyor.
Körfez bölgesindeki enerji ihracatçıları, artan gerilim ve savaşın etkisiyle büyük zorluklar yaşamaya başladı. Özellikle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi önemli doğalgaz ve petrol tedarikçileri, savaşın başlamasıyla birlikte sevkiyatlarında önemli düşüşler yaşadı. Savaşın ekonomik maliyeti her geçen gün artarken, petrol ve doğalgaz ihracatındaki azalma, bu ülkelerin gelirlerini ciddi şekilde etkiliyor.
Savaşın patlak vermesiyle birlikte Körfez ülkelerinin petrol ihracatı, günlük 25,1 milyon varilden 9,7 milyon varile gerileyerek yaklaşık yüzde 60 oranında bir düşüş yaşadı. Bu durum, modern tarih açısından en büyük petrol arz kesintilerinden biri olarak kaydediliyor. Günlük yaklaşık 30 milyon varil petrol üreten Körfez bölgesi, dünya petrol arzının yaklaşık üçte birini karşılıyor ve Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin önemli bir geçiş noktası olma özelliğini taşıyor.
Savaşın etkileri, Körfez ülkelerinin enerji gelirlerinde büyük kayıplara yol açtı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın karşı hamleleri, bölgedeki enerji üretimini ve ticaret yollarını olumsuz etkiledi. Savaşın ilk üç haftasında, bölge ekonomilerinde oluşan tahribatın boyutları net bir şekilde ortaya çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) verilerine göre, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen deniz yoluyla yapılan petrol sevkiyatının yüzde 25’i bu boğazdan geçiyor. Bu durum, Asya’nın büyük ekonomileri olan Çin, Japonya, Güney Kore ve Hindistan gibi ülkelerin Körfez bölgesinden önemli miktarda petrol ithal etmesini sağlıyor. Ancak, savaş nedeniyle bu sevkiyatların durma noktasına gelmesi, dünya petrol piyasalarında arz endişelerini artırdı.
Enerji krizinin maliyeti, günlük 2 milyar doları aşarken, Körfez ülkelerinin toplam kaybı ise 2,3 milyar dolar seviyesine ulaştı. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Umman, Bahreyn ve Irak gibi ülkelerin enerji gelirleri büyük oranda azalmış durumda. Suudi Arabistan’ın günlük kaybı 1 milyar dolara yaklaşırken, BAE’nin kaybı 350 milyon dolar, Katar’ın kaybı ise 300 milyon dolar olarak hesaplanıyor. Kuveyt’in günlük kaybı 200 milyon dolara, Bahreyn’in ise 40 milyon dolara ulaştı.
Irak ise savaşın en çok etkilenen ülkelerinden biri olarak öne çıkıyor. Irak’ın petrol ihracatının yüzde 94’ü Hürmüz Boğazı’ndan geçerken, İran’ın bu tankerleri hedef alması nedeniyle Irak’ın petrol üretimi günlük 4,2 milyon varilden 1,2 milyon varile geriledi. Bu durum, Irak’ın günlük ekonomik kaybını 300 milyon dolar olarak belirliyor.
Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki kayıplarını telafi etmek için alternatif yollar arıyor. Suudi Arabistan, doğusundan batısına uzanan Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı’na yönelirken, BAE de Abu Dabi’den Füceyre’ye uzanan boru hattını kullanmayı tercih ediyor. Irak ise Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı ile dünya pazarlarına açılmaya çalışıyor.
