İsviçre, Tarafsızlık İlkesiyle ABD’ye Silah İhracatını Durdurdu

İsviçre hükümeti, tarafsızlık ilkesine dayanarak ABD’ye silah ihracatını askıya aldı. Kararın gerekçeleri ve sektörel etkileri incelendi.

İsviçre hükümeti, İran’a yönelik devam eden saldırılar nedeniyle ABD’ye savaş malzemesi ihracatını durdurma kararı aldı. Bu adım, ülkenin uzun süredir benimsediği tarafsızlık ilkesine dayandırıldı.

Hükümetin açıklamasında, uluslararası silahlı çatışmalara katılan ülkelere, özellikle İran ile ilgili olanlara, savaş malzemesi ihracatının onaylanamayacağı vurgulandı. Bu çerçevede, ABD’ye yönelik yeni ihracat lisanslarının verilmeyeceği ifade edilerek, “Bu nedenle ABD’ye savaş malzemesi ihracatı şu aşamada yetkilendirilemez” denildi.

Alınan kararın tarafsızlık politikası çerçevesinde olduğu belirtilse de, mevcut sözleşmelerin durumu belirsizliğini koruyor. İsviçre basınında yer alan haberlere göre, hükümetin yalnızca yeni başvuruları değil, aynı zamanda daha önce onaylanmış ihracat izinlerini de askıya alma veya iptal etme yetkisi bulunuyor.

Savunma sanayii temsilcileri, bu kararın ekonomik sonuçlarına dikkat çekiyor. Neuchâtel kantonunda faaliyet gösteren bir şirketin yöneticisi, ABD ile yürütülen büyük projelerin risk altında olduğunu belirtti. Şirketin, 100’den fazla F-35 savaş uçağı için üretim planladığı ve bu iş birliği için üç yıldır hazırlık yaptığı ifade ediliyor.

Sektör temsilcileri, hükümetten daha net ve öngörülebilir bir politika talep ediyor. Belirsizliğin uzun vadede yatırımları ve istihdamı olumsuz etkileyeceği konusunda uyarıda bulunan üreticiler, İsviçre’nin ya savunma sanayisine açık destek vermesi ya da bu alandan tamamen çekilmesi gerektiğini savunuyor. Aksi takdirde bazı firmaların üretimlerini yurt dışına kaydırabileceği belirtiliyor.

Öte yandan, uluslararası hukuk uzmanları, hükümetin kararını hukuki açıdan kaçınılmaz olarak değerlendiriyor. Tarafsızlık hukukuna göre, bir ülkenin çatışmanın taraflarına askeri destek sağlamaması gerektiği, bunun da silah ihracatını doğrudan kapsadığı ifade ediliyor.

Daha önce de İsviçre hükümeti, ABD’ye yönelik askeri uçuşlara hava sahasını kapatma kararı almıştı. Son gelişmeyle birlikte, ülkenin tarafsızlık politikasının kapsamı yeniden gündeme gelirken, Bern’in gelecekte nasıl bir denge politikası izleyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.