ABD-İran Anlaşması İçin Geri Sayım: Trump’tan Açıklama
Donald Trump, İran ile yapılacak anlaşmanın imzasının saatler içinde gerçekleşeceğini duyurdu. İsrail’in saldırısı süreci etkiledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılacak anlaşmanın imzalanmasının birkaç saat içinde gerçekleşeceğine inandığını ifade etti. Ancak, İsrail’in Beyrut’a yönelik gerçekleştirdiği saldırının bu süreci geciktirdiği öne sürülüyor. Trump’ın, İsrail Başbakanı Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde sert bir dille eleştirilerde bulunduğu iddia ediliyor.
Fox News’e konuşan Trump, anlaşmanın önümüzdeki 2-3 saat içinde elektronik ortamda imzalanacağını ve gelecek hafta Avrupa’da yüz yüze bir imza töreni düzenleneceğini belirtti. Trump, İsrail’in gerçekleştirdiği saldırıya atıfta bulunarak, Netanyahu’ya, “Bibi neden böyle bir saldırı düzenlemek zorunda kaldı? Çok sinirlendim. Ona bunu söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok,” dedi.
Trump, görüşmesinde Netanyahu’ya, “Sen ne yaptığını sanıyorsun?” diyerek, Hizbullah’a yönelik başka saldırılar düzenlememesini ve böylece anlaşmanın önündeki engelleri kaldırmasını istediğini ifade etti.
Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde mutabakat zaptının tamamlanmak üzere olduğunu ve anlaşmanın birkaç gün içinde sonuçlanabileceğini açıkladı. Anlaşmanın içeriği ile ilgili teknik ve hukuki incelemelerin İran tarafından sürdürüldüğü bildirildi. Trump, 12 Haziran’da Oval Ofis’te yapılan imza töreninin ardından gazetecilere, “Belgelerin son halinin hazırlanması sürecindeyiz. Bu süreç birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek, belki de Avrupa’da,” şeklinde açıklama yaptı.
Trump, İran’ın nükleer silah edinmeyeceği konusunda uzlaşmaya varıldığını belirterek, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Bu konuda anlaşmaya vardılar. Hiçbir şekilde nükleer silah geliştirmeyecekler,” ifadelerini kullandı.
Müzakere sürecinde birçok bölge lideriyle temas halinde olduklarını vurgulayan Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın rolüne de dikkat çekti. Türkiye ile de görüşmelerin devam edeceğini belirten Trump, “Cumhurbaşkanı Erdoğan bu süreçte harikaydı,” dedi.
İran’ın yarı resmi haber ajansı Mehr, ABD ile İran arasında hazırlanan 14 maddelik mutabakat taslağındaki bazı hükümleri duyurdu. Taslakta, ABD’nin İran’a yönelik petrol ve ekonomik yaptırımları kaldırması, İran’ın dondurulmuş fonlarının serbest bırakılması, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılması gibi maddelerin yer aldığı iddia ediliyor. Ayrıca, İran’ın füze programı ve bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin müzakere gündeminin dışında tutulduğuna dair bilgiler de mevcut.
Sızdırıldığı öne sürülen metne göre, ABD’nin deniz ablukasını 30 gün içinde kaldırması ve Hürmüz Boğazı’nın da aynı süre içinde yeniden tam kapasiteyle gemi trafiğine açılması planlanıyor. Anlaşma kapsamında İran’ın yaklaşık 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlığının serbest bırakılması da gündemde. Bu miktarın 12 milyar dolarlık kısmının müzakereler başlamadan önce serbest bırakılması öngörülüyor.
Trump’ın Avrupa’da bir imza töreni yapılabileceğini açıklamasına rağmen, İran tarafı henüz tarih ve mekan konusunda kesin bir karar almadığını belirtiyor. Daha önce Amerikan basınında, mutabakat zaptının 14 Haziran’da İsviçre’nin Cenevre kentinde imzalanabileceği yönünde haberler çıkmıştı. Ancak İran kaynakları, mutabakatın pazar günü imzalanacağına dair haberlerin kesinlik taşımadığını ve müzakere heyetinin resmi bir tarih açıklamadığını ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirterek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “İslamabad Mutabakat Zaptı sonuçlanmaya hiç bu kadar yakın olmamıştı,” ifadelerini kullandı. Erakçi, mutabakatın önümüzdeki günlerde dijital ortamda imzalanması ihtimalinin de bulunduğunu açıkladı.
