Avustralya, Hindistan’a Uranyum Satışını Onayladı
Avustralya, Hindistan’a uranyum satışını başlatma kararı aldı, bu durum yıllardır bekleniyordu.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Melbourne’de gerçekleştirdikleri bir toplantının ardından önemli bir duyuru yaptı. İki ülkenin liderleri, yıllardır süren belirsizliklerin ardından Hindistan’a uranyum satışına yönelik bir idari anlaşma imzaladı. Bu anlaşma, uranyumun barışçıl amaçlarla kullanılmasını öngörüyor.
Hindistan’a ne kadar uranyum satılacağı veya satışın ne zaman başlayacağı konusunda henüz net bilgiler verilmedi. Avustralya’nın Hindistan’a uranyum ihracatı, 2014 yılında yapılan bir anlaşmanın ardından, bu maddenin silah yapımında kullanılabileceği endişeleri nedeniyle durmuştu.
Dünyanın en büyük uranyum rezervlerine sahip olan Avustralya, nükleer enerji veya silah kullanmamakta ve tüm uranyumunu ihraç etmektedir. 1.4 milyar nüfusa sahip Hindistan, 2047 yılına kadar 100 gigavatlık nükleer enerji kapasitesine ulaşmayı hedefliyor; bu da yılda yaklaşık 60 milyon evin enerji ihtiyacını karşılayacak düzeydedir. Ancak uranyum temin etme süreci oldukça karmaşık olmuştur.
Son on yılda Hindistan, nükleer enerji kapasitesini iki katına çıkarmış olmasına rağmen, bu enerji kaynağı ülkenin toplam elektrik üretiminin yalnızca %3’ünü oluşturmaktadır.
Hindistan, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’na taraf değildir; bu antlaşma, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Birleşik Krallık, Fransa ve Rusya’yı nükleer silah sahibi ülkeler olarak tanımaktadır. Avustralya ise bu antlaşmaya taraf olduğu için, taraf olmayan ülkelere uranyum satışı yapmamaktadır.
Hindistan, antlaşmanın ayrımcı olduğunu belirterek, yalnızca 1967 yılı öncesinde nükleer deneme yapmış ülkelerin meşru nükleer silah sahibi olarak kabul edilmesinin kendisini sürekli olarak dışladığını ifade etmektedir. 1998 yılında nükleer denemeler gerçekleştirdikten sonra, uluslararası teknoloji yaptırımları ve uranyum ticareti yasaklarıyla karşılaşmıştır.
2008 yılında, Nükleer Tedarikçiler Grubu, Hindistan’a üyelerinden uranyum satın alma izni veren bir muafiyet tanımıştır. O tarihten bu yana Hindistan, bu maddeyi satın alabilmek için ikili anlaşmalar yapmayı sürdürmüştür. Mart ayında Kanada ile benzer bir anlaşma imzalamıştır.
Avustralya’nın liderleri, tarihsel olarak Hindistan’ın antlaşmayı imzalamasını beklemişti. Ancak Canberra’nın tutumu zamanla değişmiş ve 2014 yılında, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın denetimleri altında ve Hindistan’ın sivil ve askeri nükleer programlarının ayrılması şartıyla uranyum ihracatına izin vermiştir.
Perşembe günü imzalanan idari anlaşmanın, daha önceki anlaşmanın uygulanmasının önündeki engelleri kaldırması beklenmektedir.
Modi, iki ülke arasındaki yıllık liderler zirvesi için Avustralya’da bulunuyor. Ortak açıklamalarında, Modi ve Albanese, Hindistan-Pasifik bölgesinde savunma ve güvenlik iş birliğini artırma taahhüdünde bulunmuşlardır. Bu durum, ikili ilişkilerin derinliği ve hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
Bölgesel güvenlik konusundaki daha yakın iş birliği taahhüdü, Avustralya’nın, Çin’in nükleer güçle donatılmış bir denizaltısından Güney Pasifik Okyanusu’na uzun menzilli balistik füze fırlatmasını eleştirmesinin hemen ardından gelmiştir. İki lider, stratejik bağların güçlendirildiğini duyururken, Çin’den bahsetmemiş ve açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlamamışlardır. Melbourne’de, Hindistan Başbakanı’nı görmek isteyen binlerce kişi toplanmıştır.
Hindistan, Avustralya’nın beşinci en büyük ticaret ortağıdır ve iki ülke arasındaki mal ve hizmet ticareti, 2024-2025 mali yılı itibarıyla 54.4 milyar Avustralya doları (37.7 milyar ABD doları) değerindedir. Modi, bu hafta başında Endonezya’yı ziyaret etmiş ve Cuma günü Yeni Zelanda’ya, bu ülkeye ilk ziyaretini gerçekleştirmek üzere gidecektir. Hindistan ile Yeni Zelanda, Nisan ayında bir serbest ticaret anlaşması imzalamıştır.
