Hürmüz Boğazı için İran’ın 7 günlük planı reddedildi

İran, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin 7 gün içinde başlaması için ABD’ye plan sundu. Trump yönetiminin teklife sıcak bakmadığı bildirildi.

İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin diplomatik temaslar yeniden yoğunlaştı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın Washington’a boğazdaki deniz ulaşımının yeniden başlamasını da içeren yedi günlük somut bir plan ilettiğini açıkladı. ABD basınında ise Başkan Donald Trump’ın öneriye olumlu yaklaşmadığı ve İran’a yönelik askeri seçenekleri ilerleyen dönemde yeniden değerlendirebileceği öne sürüldü.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları için New York’ta bulunan Arakçi, gazetecilere yaptığı açıklamada planın ABD’ye arabulucular aracılığıyla gönderildiğini belirtti. İranlı bakan, gerekli koşulların yerine getirilmesi durumunda Hürmüz Boğazı’ndaki normal deniz trafiğinin bir hafta içinde yeniden başlayabileceğini söyledi.

Arakçi’nin açıklamalarına göre teklif, daha önce Tahran ve Washington arasında üzerinde uzlaşılan ancak sonrasında geçerliliğini yitiren mutabakatın ana unsurlarını içeriyor. Plan kapsamında ABD’den deniz ablukasını kaldırması, petrol yaptırımları konusunda adım atması ve ateşkese ilişkin bazı şartları kabul etmesi bekleniyor.

İran Dışişleri Bakanı, önerinin Katar üzerinden ABD’ye ulaştırıldığını belirterek kararın artık Washington’a ait olduğunu ifade etti. Arakçi, İran’ın tehdit ve baskı altında müzakere yürütmeyeceğini vurguladı.

Diplomatik girişimlerin sürdüğü sırada ABD basınında Trump yönetiminin İran’a karşı askeri baskıyı devam ettirme seçeneğini koruduğu yönünde haberler yayımlandı. Wall Street Journal’da yer alan değerlendirmelerde, Washington’ın Tahran’la ilgili politikasında askeri seçeneği tamamen dışlamadığı aktarıldı.

Trump, 22 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada İran’la olası bir anlaşmanın ABD’deki ara seçimlerin ardından gündeme gelebileceğini söylemiş, askeri seçeneğe ilişkin sert mesajlar vermişti. 2026 ara seçimleri yaklaşırken, İran’la yaşanan gerilim nedeniyle yükselen petrol ve akaryakıt fiyatlarının ABD’deki siyasi tartışmalarda öne çıktığı belirtiliyor.

İran’ın yedi günlük planının ardından gözler Washington’ın vereceği yanıta çevrildi. Tahran, ABD’nin öne sürülen şartları kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın açılabileceğini ve daha kapsamlı müzakerelerin yeniden başlayabileceğini bildiriyor.

Bununla birlikte taraflar arasında boğazın kontrolü, yaptırımların kaldırılması, askeri operasyonların sona erdirilmesi ve İran’ın nükleer programı konusunda önemli anlaşmazlıklar devam ediyor.